Uygun şartlarda altında her türlü “şart” çekilebilir.

Pazartesi sabahları işe gitmek çok zor olur. Bünye hafta sonunun rahatlığına çoktan alışmış, öğleden önce yataktan kalmaya hiç niyetli değildir. Ama illaki o yataktan kalkılır, tıraş olunur, buz gibi havada saatlerce yol tepilir ve işe vaktinde gidilir. İnsan, kendi kendine böyle bir işkenceyi nasıl yapıyor olabilir?

Tek kelime yazayım; motivasyon. “Ama sevmeden motivasyon olur mu?” demeyin. Motivasyon algıladığın gibi “severek yapmak” değildir. Sevmeden de motive olunur.

Bilinçli yapılan her işin altında bir motivasyon kaynağı vardır. İstemesen, hiçbir şey yapmazsın. Fakat işin çıktılarını göz önüne alınca, insan “yapmam” dediğin pek çok şeyi yapar. Mesela sevmediği işlerde çalışır, hiç sevmediği insanlarla birlikte olur, hiç olmasa oturup kurbağanın solunum sistemini öğrenir.

Bilinçli olarak yapılan her işin altında yatan iki çeşit motivasyon vardır. İçsel ve dışsal motivasyon. Öztürkçeci olunca zor oluyor, çeviride başarılı değilim. Inner ve outer motivasyon doğrusu.

İçsel motivasyon bir şekilde insanda oluşmuş mükemmel bir güç kaynağıdır. Aşktır, tutkudur, ne diyorsanız odur. İçsel motivasyonun kaynağı hakkında pek bilgi sahibi değilim fakat pek de önemli değil. Çünkü tutkulu insanlar gözünden anlaşılır. İş yapmaya niyeti olan, yaptığı işi seven kendini her ortamda belli eder.

Dışsal motivasyonun kaynağı ise; para, unvan, çıkar gibi amaç değil araç olan şeylerdir. “Sevmesen de işe gidersin, yoksa ev sahibine selam dahi veremezsin” dışsal motivasondur. Başkalarının dediği işleri yapan ve aklı halen başında olan insanların büyük çoğunluğu dışsal motivasyon ile çalışır. İşverenin düşünmesi gereken önemli bir konudur fakat merkezinde her zaman çalışan vardır.

Bazı kaynaklara göre ise, dışsal motivasyon yoktur. Para gibi aracılar ile, farklı içsel motivasyonlar tetiklenir. Yani yaptığın işi sevmesen de her sabah düzenli olarak çalışırsın çünkü karşılığında para alırsın. Para da hayatındaki çok sevdiğin-zorunlu olduğun şeylerin anahtarıdır.

İçsel motivasyon harikadır. İnsanları bir fikir, bir arzu etrafına toplayabilir ve hayal edemeyeceğiniz kadar çok çalıştırabilir. Ve bunu bedavaya – bedavaya yakına yaptırır. (İkinci yazı için spoiler; bedavaya daha iyi yaptırır.)

Her türlü şart altında, konu ne olursa olsun içsel motivasyona sahip biri ile çalışmak çok daha önemlidir. Yüksek not almak isteyen öğrenci ile gerçekten öğrenmek isteyen öğrenci fark kadar önemlidir.

Diplomasında yazandan başka bir meslek ile uğraşanlara dikkat edin. Bunlar doğru insanlar olabilir. Bir inşaat mühendisi, yazılımcı ilanınıza başvurup “çok istekli çalışabilirim” dediğinde tekrar düşünmekte fayda olabilir. Hatta bir bilgisayar öğretmeni ürün geliştirme, user interface ve proje yönetimi çalışıyor ise kesinlikle kaçırmayın derim.

Dışsal motivasyon ise doğru yönetilmelidir. Dışsal motivasyon ile çalışan kişiler için her zaman daha fazlasını veren başka şirketler olabilir ve istifa mektubunun masaya gelme hızı ile maaş farkı arasında ters bir orantı bulunmaktadır. Böyle durumlar gerçekleşmese dahi, dışsal motivasyonu sürekli değiştirilmeli, geliştirilmeli ve farklı şekillerde beslenmelidir. Nitekim, pek uzun soluklu değildir.

Bu yüzden, önce bu çalışanlar için “back up” alın sonra da içerik değil link paylaşana, iş değiş şekil yapana, ortamı bulduğunda hava atanlara dikkat edin. Kendi pazarlamasını yapmak önemli bir dış motivasyondur. Kesin bir gösterge olmasa da seven insan ile sevmeyeni ayırabilir.

Bu kadar attıktan sonra neden blog yazıyorsun, nasıl bir içsel motivasyondur bu?” diye sorarsanız, daha önce de dediğim gibi; içsel motivasyonun kaynağı hakkında pek bilgi sahibi değilim 🙂

Aslında isim yapmak ile iş yapmak arasındaki ilişkiyi kendimce yorumlayacaktım fakat yazı başka yerlere kaydı. Daha uygun bir saatte “Ödüller, motivasyon etkileri ve tüketiciler için yapılabilecekler” üzerine devamı gelecek.

Advertisements


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s